ผู้เขียน หัวข้อ: บทความวิชาการ(ศาลปกครอง)...ต้องพ้นจากตำแหน่งเพราะมีหนี้สินล้นพ้นตัว  (อ่าน 202 ครั้ง)



ขออนุญาตเผยแพร่โดยไม่มีการดัดแปลงข้อความใด เพื่อประโยชน์แก่สาธารณชน

บทความวิชาการ
อุทาหรณ์จากคดีปกครอง : คำสั่งทางปกครอง
[/size]


🚩หัวข้อ ต้องพ้นจากตำแหน่ง ! เพราะ "มีหนี้สินล้นพ้นตัว"



ธัญธร ปังประเสริฐ
พนักงานคดีปกครองชำนาญการพิเศษ
สำนักวิจัยและวิชาการ สำนักงานศาลปกครอง
[/size][/color]

                ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง... เป็นแนวพระราชดำริของในหลวงรัชกาลที่ 9 ที่ทรงพระราชทานแก่ประชาชนชาวไทยมายาวนานกว่า 25 ปี ซึ่งประกอบด้วย ความพอประมาณ ความมีเหตุผล และการมีภูมิคุ้มกันในการพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงด้านต่าง ๆ ซึ่งก็คือการดำรงตนด้วยความไม่ประมาท มีความสมเหตุสมผล โดยใช้สติและปัญญาควบคู่กับการมีความรู้และคุณธรรม อันถือเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตที่จะทำให้มีความสุขอย่างแท้จริงและยั่งยืน ในทางตรงกันข้าม... หากเราขาดซึ่งความพอเพียง ก็จะเกิดความโลภและมีการเบียดเบียนกันได้ง่ายย่อมส่งผลกระทบหรือก่อให้เกิดปัญหาต่าง ๆ เช่น การมีหนี้สิน มากบ้าง...น้อยบ้าง... ซึ่งเป็นเรื่องที่ต้องระมัดระวัง มิให้หนี้สินดังกล่าวนั้นกลายเป็น “หนี้สินล้นพ้นตัว” เพราะอาจน าไปสู่การเป็นบุคคลล้มละลายได้ในที่สุดค่ะ
                  สำหรับสาระน่ารู้จากคดีปกครองที่จะคุยกัน เป็นเรื่องที่ผู้ฟ้องคดีซึ่งเป็นกรรมการสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์และได้รับเลือกเป็นนายกสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ด้วย ได้ถูกนายกเทศมนตรีในฐานะ
นายทะเบียนสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ประจำท้องที่เทศบาล สั่งให้พ้นจากตำแหน่งนายกสมาคมฯ เนื่องจากขาดคุณสมบัติเพราะเป็นผู้มีหนี้สินล้นพ้นตัว โดยได้ถูกศาลล้มละลายกลางมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด ทั้งนี้ ตามระเบียบกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ว่าด้วยคุณสมบัติของกรรมการสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ พ.ศ. 2542 ข้อ 3 (14) ที่กำหนดให้กรรมการสมาคมฯ จะต้องเป็นบุคคลที่ไม่มีหนี้สินล้นพ้นตัวหรือเป็นบุคคลล้มละลาย หลังจากได้รับคำสั่งดังกล่าว... ผู้ฟ้องคดีก็ยื่นอุทธรณ์ซึ่งต่อมาผู้ว่าราชการจังหวัดได้พิจารณาแล้วยกอุทธรณ์ ผู้ฟ้องคดีจึงนำคดีมาฟ้องต่อศาลปกครองเพื่อขอให้เพิกถอนคำสั่งที่ให้ตนพ้นจากตำแหน่งนายกสมาคมฯ โดยโต้แย้งว่าเป็นคำสั่งที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายเพราะ
1. ตนยังไม่ตกเป็นบุคคลล้มละลายเพราะศาลเพียงมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดเท่านั้น
2. ก่อนมีคำสั่งมิได้ให้โอกาสตนได้รับทราบข้อเท็จจริงและโต้แย้งแสดงพยานหลักฐานตามมาตรา 30 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 ซึ่งหากตนทราบว่าจะถูกสั่งให้พ้นจากตำแหน่งก็จะได้ลาออกก่อนเพื่อที่จะมีสิทธิกลับมาสมัครได้อีก เพราะการถูกคำสั่งให้พ้นจากตำแหน่งถือเป็นคุณสมบัติต้องห้ามส าหรับการสมัครเป็นกรรมการสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์

เรื่องนี้... ศาลปกครองสูงสุดได้วินิจฉัยให้ความชัดเจนแก่ผู้ฟ้องคดีดังนี้

ประเด็นแรก การที่ศาลล้มละลายมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด ทำให้ผู้ฟ้องคดีขาดคุณสมบัติการเป็นกรรมการสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์และต้องพ้นจากตำแหน่งนายกสมาคมฯ หรือไม่  ศาลเห็นว่า การมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดดังกล่าวศาลล้มละลายได้วินิจฉัยแล้วว่าผู้ฟ้องคดีมีหนี้สินล้นพ้นตัวเพราะมีทรัพย์สินไม่พอกับหนี้สินและไม่มีทรัพย์สินอย่างหนึ่งอย่างใดที่จะพึงยึดมาชำระหนี้ได้ จึงฟังได้ว่าผู้ฟ้องคดีเป็นผู้มีหนี้สินล้นพ้นตัวแล้ว อันเป็นคุณสมบัติต้องห้ามที่ระเบียบในเรื่องดังกล่าวข้างต้นได้
กำหนดไว้ชัดเจน โดยไม่จำต้องถึงขนาดตกเป็นบุคคลล้มละลายแต่อย่างใด


ประเด็นที่สอง คำสั่งให้ผู้ฟ้องคดีพ้นจากตำแหน่งนายกสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ต้องให้โอกาสผู้ฟ้องคดีรับทราบข้อเท็จจริงและโต้แย้งแสดงพยานหลักฐานหรือไม่ ศาลเห็นว่าแม้มาตรา 30 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครองฯ จะกำหนดให้คำสั่งที่อาจกระทบสิทธิต้องให้โอกาสผู้รับคำสั่งได้รับทราบข้อเท็จจริงอย่างเพียงพอและโต้แย้งแสดงพยานหลักฐานของตนก่อนที่จะมีคำสั่งก็ตาม แต่กฎหมายดังกล่าวก็มีข้อยกเว้นอยู่ในวรรคสอง (6) โดยกรณีที่มีกฎกระทรวงกำหนดเป็นข้อยกเว้นไว้ก็ไม่จ าต้องให้สิทธิในการโต้แย้งดังกล่าวได้ ซึ่งกฎกระทรวงฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2540) ฯ ได้กำหนดลักษณะคำสั่งที่ไม่ต้องให้สิทธิดังกล่าว เช่น การบรรจุ การแต่งตั้ง การเลื่อนขั้น เงินเดือน การสั่งพักงาน หรือสั่งให้ออกจากงานไว้ก่อน รวมถึงการสั่งให้พ้นจากตำแหน่งด้วย

       กรณีของผู้ฟ้องคดีจึงเข้าข้อยกเว้นของกฎหมายที่ไม่ต้องให้โอกาสโต้แย้งตามมาตรา 30 วรรคหนึ่งข้างต้นนอกจากนี้แม้ผู้ฟ้องคดีจะขอลาออกก่อนที่จะถูกคำสั่งให้พ้นจากตำแหน่ง ผู้ฟ้องคดีก็ยังคงไม่มีสิทธิสมัครในตำแหน่งที่พิพาทได้อีก เพราะยังคงขาดคุณสมบัติในข้อที่เป็นผู้มีหนี้สินล้นพ้นตัวตามคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดของศาลล้มละลายนั่นเองค่ะ (คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อ. 1085/2559) เรื่องนี้จึงได้ข้อสรุปที่ว่า... การที่ศาลล้มละลายมีคำสั่งให้พิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดถือได้ว่าบุคคลนั้นเป็น
ผู้ที่มีหนี้สินล้นพ้นตัวแล้ว ย่อมขาดคุณสมบัติการเป็นกรรมการและนายกสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์โดยไม่ต้องรอให้ศาลสั่งให้เป็นบุคคลล้มละลาย และคำสั่งให้พ้นจากตำแหน่งนายกสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ตามมาตรา 46 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติการฌาปนกิจสงเคราะห์ พ.ศ. 2545 เป็นคำสั่งทางปกครองตามมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 และเป็นคำสั่งประเภทที่เข้าข้อยกเว้นไม่จำต้องให้สิทธิโต้แย้งแสดงพยานหลักฐานก่อนที่จะมีคำสั่ง  ทั้งนี้ซึ่งแม้จะมีผลกระทบถึงสิทธิของคู่กรณี (ผู้ฟ้องคดี) กฎกระทรวงฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2540) ฯ ดังกล่าวก็บัญญัติเป็นข้อยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามมาตรา 30 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครองฯ เพื่อเป็นการผ่อนคลายภาระของเจ้าหน้าที่ที่จะต้องปฏิบัติตาม ในกรณีที่เห็นว่าไม่จำเป็นหรือไม่สมควรต้องปฏิบัติตามบทบัญญัติดังกล่าว ทำนองเดียวกับกรณีคณะกรรมการการเลือกตั้งมีคำสั่งให้กรรมการการเลือกตั้งพ้นจากตำแหน่งในคดีหมายเลขแดงที่ อ. 250/2549 และกรณีนายกเทศมนตรีมีคำสั่ง
ถอดถอนเลขานุการนายกเทศมนตรีให้พ้นจากต าแหน่งเนื่องจากหมดความไว้วางใจซึ่งมิใช่การลงโทษจึงไม่จำต้องให้โอกาสโต้แย้งแสดงพยานหลักฐานตามคำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อ. 1593/2559 ซึ่งคดีนี้ผู้เขียนจะมาเล่ารายละเอียดให้ฟังในคราวหน้า
อย่างไรก็ตาม แม้จะไม่มีโอกาสโต้แย้งในชั้นการออกค าสั่งแต่ผู้รับคำสั่งก็สามารถใช้สิทธิตรวจสอบความชอบด้วยกฎหมายในการออกคำสั่งได้ ถ้าตนไม่เห็นด้วยกับคำสั่งด้วยการนำคดีมาฟ้องต่อศาลปกครองนั่นเองค่ะ


***********************
[/color]


(หมายเหตุ : กฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง คือ พ.ร.บ. ล้มละลาย พุทธศักราช 2483 มาตรา 14, พ.ร.บ. วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ มาตรา 30, พ.ร.บ. การฌาปนกิจสงเคราะห์ พ.ศ. 2545 มาตรา 20 มาตรา 21 มาตรา 46, กฎกระทรวงฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2540) ออกตามความใน พ.ร.บ. วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 วรรคสอง, ระเบียบกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ว่าด้วยคุณสมบัติของกรรมการสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ พ.ศ. 2545 ข้อ 3)



หนังสือพิมพ์ อปท.นิวส์ คอลัมน์ “ก้าวสู่สังคมธรรมาภิบาลกับศาลปกครอง”

อ่านเพิ่ม https://goo.gl/bVxfcU

« แก้ไขครั้งสุดท้าย: Զع¹ 15, 2018, 12:04:22 PM โดย ปุ๊กปิ๊ก แตงโสภา »
🌸นามกากี  สีเครื่องแบบ แนบเครื่องราช
ใต้เบื้องบาท บารมี  ธ ทรงสี
ด้วยข้าคือ ข้าไท้  ปฐพี
ดวงฤดี  มอบให้  ท้องถิ่นไทย
🌸บั้งสีทอง  ประทับลง  ตรงเหนือบ่า
เศียรครุฑพ่าห์  ราชสีห์  คอปกหมาย
สัญลักษณ์  อปท.  เกริกเกรียงไกร
ทองสดใส  สำนึกมั่น  คุณแผ่นดิน
🙈🙉🙊😇🙏👍📕👼
🌸สมหญิง แตงโสภา นิติกร อปท.4.0🌸